Shilajit nep herkennen: 7 tekenen van vervalsing

70 tot 80 procent van de shilajit die online wordt verkocht, is geen authentieke shilajit. Onafhankelijke tests in Europa, de Verenigde Staten en India laten al jaren hetzelfde patroon zien. Wat in de potjes zit is dan vaak iets heel anders. Schoensmeer is geen grap, het komt voor. Andere veelvoorkomende vervalsingen zijn bitumen (een aardolieproduct), asfaltachtige mengsels, slecht gezuiverde minderwaardige hars met kleurstoffen, of humuszuur uit goedkope grondstoffen met een beetje mineralen erbij gemengd.

Dat klinkt heftig, maar het is goed nieuws dat het te herkennen is. Een groot deel van de vervalsingen valt al af voordat je iets koopt, op basis van prijs, herkomst en de informatie die de verkoper geeft. De rest valt op na ontvangst, met een simpele oplostest en aandacht voor de fysieke eigenschappen. Hieronder de 7 tekenen waar je op let. Wil je eerst weten wat shilajit eigenlijk is, lees dan eerst wat is shilajit.

1. De prijs is te laag

Authentieke shilajit verzamelen is zwaar werk. Klimmers gaan tot vijfduizend meter hoogte. Ze schrapen de hars met de hand van rotswanden en dragen het in emmers naar beneden. Daarna volgt een zuiveringsproces dat weken tot maanden duurt. Dat betekent kosten, en die kosten zie je terug in de winkelprijs.

Eerlijke producten kosten tussen de 60 en 120 euro voor 30 gram resin. Onder de 30 euro voor 30 gram is bijna gegarandeerd nep of zwaar vervalst. Een verkoper die zegt “premium kwaliteit” voor een vijfde van de marktprijs, vertelt iets niet. Vaak is dat omdat de productiekosten van schoensmeer of bitumen ergens rond een euro per kilo liggen. Dat scheelt nogal.

Ook in capsulevorm geldt dezelfde logica. Een potje van 60 capsules met 500 mg shilajit per capsule kost bij eerlijke aanbieders 30 tot 60 euro. Onder de 15 euro: kritisch worden.

2. Geen onafhankelijk laboratoriumrapport (COA)

Een serieuze aanbieder toont per batch een Certificate of Analysis (COA). Dit is een rapport van een onafhankelijk laboratorium dat de inhoud van een specifieke productiebatch heeft getest. Het rapport vermeldt minimaal:

• Zware metalen: lood, kwik, arseen en cadmium, met meetresultaten in mg/kg
• Microbiologische tests: schimmels, gisten, E. coli, salmonella
• Fulvinezuur-percentage (een van de actieve bestanddelen)
• Datum van de test en de batchcode die op de verpakking staat

Belangrijk: het rapport moet van een onafhankelijk lab komen, niet van het lab van de fabrikant zelf. Bekende internationale laboratoria zijn Eurofins, SGS en Intertek. Bij twijfel: zoek de naam van het lab op en controleer of het bestaat.

Geen COA op de site? Vraag erom. Krijg je het niet binnen een paar dagen, of komt er een ontwijkend antwoord, dan koop je niet. Dit is geen detail, het is de basis. Meer over dit risico in zware metalen in shilajit.

3. Vage herkomst

Echte shilajit komt uit specifieke gebergtes. De erkende winningsgebieden liggen in de Himalaya, het Karakoram, de Hindoekoesj, het Altai-gebergte en delen van de Kaukasus. Een eerlijke verkoper noemt de exacte regio en vaak ook de hoogte waarop het is verzameld. Bijvoorbeeld: “verzameld in de Gilgit-Baltistan regio van Pakistan, op 3500 tot 4200 meter hoogte”.

“Premium Himalayan” zegt niets. De Himalaya beslaat duizenden kilometers en loopt door zes landen. Geen specifieke regio betekent dat de verkoper het zelf ook niet weet. Dat gebeurt bij doorverkopers die in bulk inkopen via tussenhandel, vaak van leveranciers die zelf ook niet meer weten waar het exact vandaan komt.

Geen herkomst op de verpakking of de site, geen verkoop. Het is een rode vlag die zelden alleen komt.

4. Verkeerde fysieke eigenschappen (resin-test)

Heb je het potje al binnen, controleer dan de fysieke eigenschappen. Authentieke shilajit-resin heeft een vrij specifiek profiel:

Authentiek:

• Kleur: glanzend zwart tot diep donkerbruin
• Textuur: bij kamertemperatuur stevig en taai. Wordt zacht en kneedbaar in warme handen. Plakt aan de vingers.
• Geur: sterk, aards, mineraal, soms licht rokerig. De geur blijft hangen aan de vingers.
• Lost volledig op in warm water of warme melk en geeft een goudbruine tot donkerbruine kleur.

Nep of zwaar vervalst:

• Hard als een koek of harsklont, blijft hard zelfs in een warme hand
• Geur: chemisch, parfum, koffieachtig, of helemaal geen geur
• Lost niet of slecht op in warm water
• Witte deeltjes, korrels of klontjes na oplossen (vulmiddel of bindmiddel)
• Een vettig laagje dat blijft drijven

De warme-hand-test is simpel. Pak een klein stukje resin tussen duim en wijsvinger en knijp dertig seconden. Echte shilajit wordt zacht en kneedbaar. Vervalsingen blijven vaak keihard of breken juist af in stukjes. Meer over het verschil tussen vormen lees je in shilajit resin vs capsules.

5. Capsules zonder transparantie

Capsules zijn praktischer dan resin. Geen geknoei, makkelijk te doseren, geen smaak. Maar capsules verbergen ook veel. Je ziet niet wat erin zit. Daarom moet de verpakking extra duidelijk zijn. Een eerlijke fabrikant vermeldt:

• Hoeveel mg shilajit per capsule
• Welk type extract: ruwe shilajit, gezuiverde resin in poedervorm, of een gestandaardiseerd extract zoals PrimaVie (een gestandaardiseerd extract van Natreon met klinisch onderzoek)
• Alle vulmiddelen en bindmiddelen op het etiket
• Lotnummer en houdbaarheidsdatum
• Naam en adres van de NL-importeur of EU-distributeur

Vermeldt de verpakking dit niet, dan voldoet het product niet aan Europese regels voor voedingssupplementen. De NVWA en de EFSA stellen verplichtingen aan etikettering en distributie binnen de EU. Geen importeursgegevens betekent vrijwel altijd: parallelimport via marketplaces, geen controle, hoog risico op vervalsing.

6. Onbekende verkoopkanalen

Bol.com, Amazon en Aliexpress staan vol met witte-label shilajit. Dat zijn merkjes die opduiken, een paar maanden verkopen en weer verdwijnen. Vaak zijn het verschillende namen op één en dezelfde fabrieksvoorraad in China of India, opgepikt door dropshippers. Wie de eigenlijke producent is, valt zelden te traceren.

Dat is op marketplaces ook moeilijk te controleren. Reviews zijn vaak nep of beïnvloed. De verkopersinformatie is summier. Klachten lopen via het platform en komen zelden terug bij de fabrikant. Bij specialistenwinkels in supplementen ligt de drempel hoger. Die hebben een naam te verliezen, vragen om documenten van leveranciers en doen zelf vaak aanvullende tests. De kans op authenticiteit is daar aanzienlijk groter.

Dit betekent niet dat alles op marketplaces nep is. Het betekent wel dat je daar veel scherper moet zijn op de andere zes punten in deze lijst.

7. Beloften die niet mogen

Volgens de Nederlandse Warenwet en de regels van de EFSA mag een verkoper geen gezondheidsclaims doen voor shilajit. Geen enkele claim is op Europees niveau goedgekeurd voor deze stof. Dat staat los van wat onderzoek wel of niet aantoont, het is een juridisch feit binnen de EU.

Verkoopt iemand shilajit als middel tegen vermoeidheid, voor meer testosteron, voor betere prestaties in de sportschool, of als algemeen wondermiddel? Dat is bij voorbaat misleiding. Niet omdat de stof per definitie niets doet, maar omdat zulke beweringen niet mogen worden gemaakt zonder onderbouwing die voldoet aan de Europese regels. Een aanbieder die deze grens overgaat, geeft eigenlijk twee signalen tegelijk: hij houdt zich niet aan de wet, en hij weet dat zonder die claims het product moeilijker te verkopen is.

Een eerlijke aanbieder beschrijft samenstelling, herkomst en traditioneel gebruik. Niet meer. Wie wel claims doet, valt af.

Wat als je al een potje hebt?

Doe de oplostest. Het is de simpelste manier om vervalsing te ontdekken. Je hebt nodig: een halve theelepel resin, een glas warm water van ongeveer 50 graden (zo warm dat je je vinger er net wel in kan houden) en wat geduld.

Doe de resin in het water. Roer kort. Echte shilajit lost in 5 tot 10 minuten volledig op. Het water krijgt een goudbruine tot donkerbruine kleur, ongeveer zoals sterke thee. Geen residu op de bodem. Geen vettige laag op de bovenkant. Geen witte deeltjes of klontjes.

Lost het niet op, blijft er een vettig laagje drijven, of zinkt er een korrelig bezinksel naar de bodem? Dan is het hoogstwaarschijnlijk geen authentieke shilajit. Stuur het terug met verwijzing naar de testresultaten en vraag om een refund. Veel verkopers gaan daarin mee, juist omdat ze geen klacht bij de NVWA willen.

Samenvatting

Houd deze lijst bij de hand. Bij twijfel niet kopen, of bij twijfel terugsturen.

• Onder de 30 euro voor 30 gram resin: vermijd
• Geen COA van een onafhankelijk lab: vermijd
• Geen specifieke herkomst (regio en hoogte): vermijd
• Doet gezondheidsclaims: vermijd
• Lost niet op in warm water binnen 10 minuten: vermijd
• Geen NL-importeur of EU-distributeur op de verpakking: vermijd
• Bij elke twijfel: stuur terug en vraag om documentatie

Een eerlijke aanbieder voldoet zonder uitzondering aan de eerste vier punten. Lukt dat niet, dan ben je niet de zeurende klant, maar de oplettende koper. Dat is precies waar de markt nu om vraagt.